DYDD SADWRN 10 HYDREF

6.00: Swper y cynhaeaf yn Neuadd y Plwyf

[mynediad trwy tocyn - £4]

DYDD SUL 11 HYDREF

10.00: Cymun y Cynhaeaf i’r teulu cyfan

Pregethir gan Lyn Lewis Dafis

Cwpanaid i ddilyn

6.00: Mawl y Cynhaeaf

Pregethir gan y Parchedig John Gillebrand, Llangeler a Phenboyr

Dyna ichi fyd yr ydym yn byw ynddo! Nid yw byth yn peidio i’n syfrdanu. Wrth edrych arno fe’n llenwir â rhyfeddod. Perffaith ei gydbwysedd. Ysblennydd ei wneuthuriad. Cadarn ac eto yn fregus iawn.

Yr ydym yn dibynnu’n llwyr ar chwe modfedd o bridd ar ei wyneb. Hebddo byddai wedi bod ar ben arnom erstalwm. Gall y pridd hwnnw dyfu amrywiaeth o bethau nad oes modd eu rhifo ac mae rhywogaethau newydd yn cael eu darganfod yn gyson. Ond er bod gennym bridd dwfn a ffrwythlon heb yr haul ni fyddai’r un cnwd yn tyfu. Mae’r haul wedi’i osod y pellter iawn oddi wrthym fel nad ydym yn llosgi nac yn rhewi chwaith. Eto i gyd mae’n mynd yn llai o ryw 8 milltir y flwyddyn. Diolch byth fod cymaint ohono ar ôl.

Dyna ichi fyd! O ble y daeth a pham ei fod yma? Dyna’r dadleuon mawr sydd wedi parhau trwy hanes y ddynoliaeth. Mae’r Beibl yn rhoi atebion penodol. Duw yw ffynhonnell gyntaf pob dim. Felly yr ydym ni yn bodoli oherwydd ei fod ef yn bodoli. Hyd yn oed wedyn nid ydym yn bodoli mewn gwacter. Yr ydym yn bodoli er mwyn ei adnabod ef.

Dyma’r hyn yr ydym yn mynd i’w ddathlu yn ein g?yl ddiolchgarwch eleni. Byd sydd yn ddigon cyfoethog i’n cynnal ni i gyd, a Duw sy’n cynnig ei hun i ni nid yn unig fel un sy’n darparu ond hefyd fel cyfaill ac Arglwydd.

Fe arwydd o’n diolchgarwch i Dduw am ei ddaioni byddwn yn rhoi casgliadau’r cynhaeaf i ffwrdd fel yr ydym wedi’i wneud ers blynyddoedd bellach. Bydd Anna Huws yn mynd i weithio fel gweithiwr cymdeithasol yn Utra Pradesh yn India ac byddwn yn anfon y cyfan sy’n cael ei roi ddydd Sul nesaf ati hi.

Ymunwch gyda ni a dewch â chyfaill neu ddau neu dri.

Pob bendith,

Stuart

Croesawyd y myfyrwyr i’r eglwys gan yr aelodau ac yn arbennig gan reithor y plwyf, y Canon Stuart Bell. Fe atgoffodd e bawb ei fod yntau wedi dysgu Cymraeg ac yn un o’r myfyrwyr ar y cwrs haf cyntaf, a oedd yn cael ei alw yn Gwrs Wlpan y pryd hynny.

Yn ystod y noson cafwyd cyfle i glywed ychydig am hanes Eglwys y Santes Fair a sefydlwyd yn yr 1860au yn unswydd er mwyn gwasanaethu’r siaradwyr Cymraeg plwyf Aberystwyth. Fe gysegrwyd yr adeilad yn 1873 gan Esgob Tyddewi, Connop Thirwall. Roedd e’n Sais o Lundain, ond roedd wedi dysgu Cymraeg yn ddigon da i bregethu yn eglwysi’r esgobaeth.

Fe rannodd dysgwr sydd bellach yn gweithio fel pennaeth ysgol gynradd leol rhai o’r brofiadau yntau wrth ddysgu Cymraeg ac fe gafwyd datganiad ar y delyn deires gan un o’r aelodau. Cafwyd cyfle hefyd i ganu dau o emynau gydag esboniad o’u cynnwys.

Wedi’r darn ffurfiol cafodd pawb gyfle i gymdeithasu dros baned o goffi a phwdin. Roedd hyn yn gyfle gwych i’r myfyrwyr ymarfer rhai o’r sgiliau siarad yr oeddent wedi’u hennill yn ystod wythnos gyntaf y cwrs.

Roedd hi’n hyfryd gweld cymaint o’r myfyrwyr wedi derbyn y gwahoddiad a’r gobaith yw medru croesawu myfyrwyr cwrs haf y flwyddyn nesaf yn yr un ffordd.

Rhagor o lunaiu o’r noson.

Ac fe gafwyd noson werth chweil, gyda phawb wedi tawelu yn fuan ar ôl hanner nos, chwarae teg iddyn nhw! Mwynhaodd pawb y profiad, ac roedd sawl un yn dweud ei bod yn dangnefeddus yno. Roedd hi hefyd yn hyfryd gweld haul cynnar y bore yn disgeirio trwy’r ffenest liw.

Ar ôl codi, cafwyd brecwast mewn steil yng nghefn yr eglwys cyn i bawb ffarwelio a mynd ymlaen i’w weithgareddau bore dydd Sadwrn. Cytunodd pawb y byddai’n dda gwneud hyn eto yr haf nesa!

Am fwy o wybodaeth am Clwb Shwanc, cysylltwch â Gwenda Wallace ar 01970 880817, 07980 350949 neu trwy e-bost. Mae croeso cynnes i unrhyw un rhwng 11-18 oed ymuno â’r clwb. Rydym yn cynnal amrywiaeth o weithgareddau, ac yn arbennig o hoff o chwarae gêmau o bob math!

Yn ddiweddar cyflwynwyd llyfrau gwasanaeth newydd at ddefnydd yn Eglwys y Santes Fair gan Miss Menna Phillips. Cyflwynodd gopi o lyfr Gwasanaeth y Cymun Bendigaid 2004 at wasanaeth y Bwrdd Sanctaidd ynghyd â’r Calendr newydd a’r colectau. Dros y blynyddoedd diwethaf mae’r Eglwys yng Nghymru wedi mabwysiadu calendr newydd ynghyd a ffurf newydd ar wasanaeth y Cymun Bendigaid. Dywedodd y Canon Stuart Bell, rheithor Plwyf Aberystwyth, wrth dderbyn y rhodd ar ran y eglwys, “Yr wyf yn ddiolchgar i Menna am ei rhodd. Bydd y llyfrau hyn yn hwyluso ein defnydd o’r ffurfiau ar wasanaeth y Cymun Bendigaid, y calendar a’r colectau o Sul i Sul yn Eglwys y Santes Fair.”

Ddydd Sul, 21 Mehefin, cawsom ymwelydd arbennig ag Eglwys y Santes Fair, sef y Parchedig Bill Roberts, rheithor Eglwys Esgobol S. Gregory yn Deerfield, Illinois, y Taleithiau Unedig. Bu Bill ym mhob un o wasanaethau’r Sul yn Eglwys S. Mair am ei fod am weld sut roedden ni yn ‘gwneud pethau’.

Mae Bill Roberts ar gyfnod sabothol o’i waith, ond mae’n defnyddio’r cyfnod hwn er mwyn dysgu a deall pethau’n well. Ac er mwyn cael profiadau a fydd yn cyfoethogi ei weinidogaeth a’i ddefnyddioldeb i Dduw wedi’r gwyliau sabothol.

Cymru oedd y cyntaf o bedair gwlad y bydd Bod yn ymweld â nhw ar ei daith. Wedi bod yma bydd yn treulio cyfnod yn Lloegr, (Ffrainc) a Madagascar.

Fel y tystia ei enw mae Bill o dras Cymraeg ac mae wedi dysgu Cymraeg. Ei ddiddordeb mawr yw’r cyfle mae’r adfywiad mae’r Gymraeg yn ei phrofi yn ei rhoi i’r Eglwys i rannu’r newyddion da. Wrth ymchwilio i hyn roedd yn cael cyfle i drafod gyda nifer fawr. Yn ogystal ag Eglwys y Santes Fair yr oedd wedi, neu’n bwriadu, ymweld â’r canlynol: Eglwys Dewi Sant, Caerdydd; Plwyf Dewi Sant, Caerfyrddin; Eglwys St. Mark, Gabalfa (Caerdydd); Eglwys S. Gabriel, Cwm-y-glo; ac Eglwys Mihangel, Llanrug.

Ar ben ymweld â’r holl eglwysi hynny mae Bill wedi bod yn ymweld â llefydd eraill a chyfarfod â nifer o unigolion. Wrth i mi siarad gydag ef cefais hanes i ymweliad ag Ysgol Gartholwg (yr hen Rydfelen) lle cafodd gyfle i siarad gyda rhai o’r myfyrwyr hŷn am eu hagweddau tuag at y Gymraeg a beth oedd eu hymateb i Gristnogaeth.

Yn ddifyr iawn mae Bill yn perthyn i fyd y blogwyr ac mae adrodd hanes i gyfnod sabothol, gan gynnwys ei gyfnod yng Nghymru, ar y blog hwnnw. Felly fe ellir dilyn ei deithiau a’i sgyrisau ar St. Blogory’s. Mae’n disgrifio’r blog hwnnw fel hyn: “These are the voyages of the Rector’s Sabbatical. Its three-month mission: to explore three Christian cultures: Welsh-speaking Wales, Emerging Church England, and Anglican Madagascar; to seek out new life and new friends in Christ; to boldly go where Christ has gone before.

Roedd bore Sul 10 Mai yn ddiwrnod arbennig yn hanes Eglwys y Santes Fair wrth inni groesawu y Gwir Barchedig Wyn Evans, Esgob Tyddewi i bregethu a gweinyddu yng ngwasanaeth y Cymun Bendigaid. Bu tad yr esgob, yr Hybarch Eifion Evans, yn ficer ar Eglwys S. Mair rhwng 1957 ac 1967, ac yn ystod y cyfnod hwnnw bu’n aelod brwdfrydig o’r Ysgol Sul a oedd yn cwrdd yno.

Bellach wedi gyrfa o wasanaethu yn yr esgobaeth mae yn Esgob Tyddewi, a dyma’r tro iddo ymweld ag Eglwys y Santes Fair yn gwisgo ei feitr esgob. Arweiniwyd rhannau dechreuol y gwasanaeth gan un o ddarllenwyr lleyg yr eglwys, Lyn Dafis, a darllenwyd gan Menna Phillips.

Am destun ei bregeth troes yr esgob at yr efengyl ar gyfer Pumed Sul y Pasg, sef darn allan o’r bymthegfed bennod o’r efengyl yn ôl S. Ioan: “Myfi yw’r wir winwydden, a’m Tad yw’r gwinllannwr. Y mae ef yn torri i ffwrdd bob cangen ynof fi nad yw’n dwyn ffrwyth, ac yn glanhau pob un sydd yn dwyn ffrwyth, er mwyn iddi ddwyn mwy o ffrwyth… Ni all y gangen ddwyn ffrwyth ohoni ei hun, heb iddi aros yn y winwydden; ac felly’n union ni allwch chwithau heb i chwi aros ynof fi. Myfi yw’r winwydden; chwi yw’r canghennau. Y mae’r sawl sydd yn aros ynof fi, a minnau ynddo yntau, yn dwyn llawer o ffrwyth, oherwydd ar wahân i mi ni allwch wneud dim.” Pwysleisiodd pa mor bwysig oedd meithrin a chadw ein perthynas â Duw trwy Iesu Grist, oherwydd dyna lle mae bywyd yn tarddu a dyna lle mae bywyd yn cael ei faethu.

Wedi’r gwasanaeth cafwyd cyfle i sgwrsio dros baned yng nghefn yr eglwys. Roedd hyn yn gyfle i lawer ddymuno’n dda i’r esgob a hel atgofio am sut roedd pethau yn S. Mair slawer dydd.

Cyn ymadael bu’r Esgob Wyn yn siarad gyda phlant yr Ysgol Sul am ei waith.

Rhagor o luniau o ymweliad yr Esgob Wyn.

Ar Ebrill 25 cynhaliwyd encil flynyddol eglwys S. Mair, Aberystwyth, dan ofal y Parchedig Hywel Edwards, un o arweinwyr eglwys Antioch, Bae Colwyn. Fel arfer cynhaliwyd yr encil ym Mhlas Dolau, tua dwy filltir o Aberystwyth, yn ddigon agos i fod yn gyfleus ond yn ddigon pell inni allu anghofio am bwysau gwaith a phroblemau ein bywydau beunyddiol am ychydig.

Dechreuwyd y diwrnod gydag addoliad, ac yna buom yn myfyrio ar thema’r dydd, sef ‘Byw yn ei Bresenoldeb’. Bwriad Hywel oedd ein harwain i fyfyrio ar be mae’n olygu i fyw ym mhresenoldeb Duw ac i ystyried ffyrdd ymarferol o sicrhau ein bod yn gwneud hynny. Dechreuodd drwy sôn am bethau sy’n ein cadw rhag dod i bresenoldeb Duw, er gwaethaf ei holl wahoddiadau inni a’r ffaith ei fod – ar ddydd Gwener y Groglith – wedi dangos yn glir inni fod unrhyw len a oedd yn bodoli rhyngom ni ag ef wedi ei rwygo. Mae’r llythyr at yr Hebreaid yn ein hannog dro ar ôl tro i nesáu yn hyderus at orsedd gras, ond mae’n si?r y gall mwy nag un ohonom dystio nad ydym bob amser yn ymateb i’r alwad yna. Mae gwahanol bethau yn ein cadw rhag nesáu yn hyderus, e.e. cywilydd, sy’n gallu effeithio arnom hyd yn oed wedi inni ofyn i Dduw am faddeuant. Tynnodd Hywel ein sylw at lawer o adnodau yn y Beibl sy’n dangos inni fod Dyw yn delio hefo’n cywilydd a’n heuogrwydd, gan ddechrau hefo Duw yn gwneud peisiau o grwyn i Adda ac Efa i guddio eu cywilydd (Genesis 31: 21. 2). Fe wnaethpwyd Crist yn bechod drosom ni, er mwyn inni ddod yn gyfiawnder Duw ynddo ef (2 Corinthiaid 5: 21). Mae Duw wedi darparu ffordd o ddelio hefo’n cywilydd ni, sef mynd ag ef at y Groes er mwyn inni wedyn gymryd gafael yn y bywyd newydd sy’n cael ei gynnig inni: ‘aeth yr hen heibio, y mae’r newydd yma’ (2 Corinthiaid 5: 17). Drwy ei farw a’i atgyfodiad mae Iesu Grist wedi dirymu grym bopeth negyddol sy’n ein clymu a’n cadw rhag dod i’w bresenoldeb. Mae’r hen bethau wedi eu claddu gyda Christ a rydym ni wedi ein hatgyfodi gydag ef i fywyd newydd, bywyd y dylasem fwynhau yn ei holl lawnder.

Yn rhan nesaf y diwrnod buom yn meddwl am y ffordd mae mawl yn gallu dod â ni i mewn i bresenoldeb Duw. Edrychasom ar lawer o enghreifftiau o’r Beibl lle mae pwysigrwydd mawl yn amlwg, e.e. Salm 100: ‘Dewch i mewn i’w byrth â diolch.’ Yn Salm 149 darllenwn fod y bobl yn cael eu hannog i fynd allan gyda moliant yn eu genau a chleddyf daufiniog yn eu llaw. Mae budd mawr hefyd i’w gael o foli’n uchel, nid yn unig mewn cynulleidfa yn yr eglwys ond hefyd pan ydym ar ein pennau ein hunain. Yn un peth, mae’n fodd o godi calon ac o adnewyddu ein meddwl a’i drawsffurfio. Trwy foli Duw a datgan ei enw a’i briodoleddau (sanctaidd, cyfiawn, gwir, holl gariadus, trugarog, araf i ddigio, ac yn y blaen) rydym yn tynnu i lawr gadarnleoedd y gelyn yn ein bywydau, ein calonnau a’n meddyliau.

Wedi siarad am fanteision moli yn uchel fe’n hanfonwyd allan i erddi Plas Dolau i ddysgu drwy wneud. Daeth pawb yn ôl at ei gilydd mewn hwyliau da iawn yn barod am ginio, ac yna wedi cinio cafwyd sesiwn ar theoffani y Beibl, h.y. buom yn edrych ar ddarlleniadau o’r Beibl lle mae Duw yn dangos ei hun wyneb yn wyneb i’w bobl, e.e. yn y berth yn llosgi neu yng ngweledigaeth Eseciel (Eseciel 1). Ar yr adegau yma gwelwn Duw yn codi cwr y llen ar y nefoedd ac yn rhoi cip olwg inni ohono’i hun yn nhragwyddoldeb. Fe’n hanogwyd i fyfyrio ar rai o’r darlleniadau yma fel ffordd o fynd i mewn i wirionedd y nefoedd agored, h.y. y nefoedd y gallwn ei gweld heb len rhyngom a hi.

Unwaith eto, cawsom gyfle i ymarfer yr hyn yr oeddem wedi ei drafod, a roedd yn amlwg fod pob un wedi profi ymwybyddiaeth o bresenoldeb yr Arglwydd. Dwi’n si?r ein bod i gyd wedi mynd adref wedi ymrwymo i geisio dod i mewn i bresenoldeb yr Arglwydd yn fwy eofn a hyderus o hyn ymlaen fel ein bod yn gallu dweud gyda’r salmydd: ‘Fel hyn y syllais arnat yn y cysegr, a gweld dy rym a’th ogoniant’ (Salm 63:2).

Wini Davies

Ym mis Tachwedd 2008, rhoddodd Timothy Ansell o Eglwys y Santes Fair, Aberystwyth gynnig ar gystadleuaeth i ddylunio logo i’r elusen Gwirvol, sef partneriaeth Gymreig sy’n hyrwyddo a chefnogi gwaith gwirfoddol gan bobl ifanc. Enillodd Tim y wobr gyntaf yn y gystadleuaeth, sef £200 iddo ef ei hun a £300 ar gyfer cymdeithas neu fudiad o’i ddewis, i’w wario ar offer. Yn ei garedigrwydd, dewisodd Tim gyflwyno’r arian i Clwb Shwanc, sef clwb ieuenctid y Santes Fair. Prynwyd bwrdd tennis bwrdd a bwrdd hoci aer gyda’r arian ac maen nhw wedi dod ag elfen fawr o fwynhad a chyffro i’r clwb! Dechreuodd Clwb Shwanc ym mis Tachwedd 2007 ac mae’n cyfarfod bob yn ail nos Wener yn yr eglwys, rhwng 7.30-9.15 yh. Mae nifer o weithgareddau amrywiol yn cael eu cynnal, y tu mewn a thu allan, ynghyd ag epilog neu drafodaeth.

Gellwch weld logo Tim ar wefan Gwirvol.

Am fwy o wybodaeth am Clwb Shwanc, cysylltwch â Gwenda Wallace ar 01970 880817, 07980 350949 neu gwenda@eglwysfair.org. Mae croeso cynnes i unrhyw un rhwng 11-18 oed ymuno â’r clwb.

Tim ydy’r bachgen tal mewn crys du a gwyn yng nghanol y ffotograff!

Thema’r wythnos: Y cymylau yn crynhoi

Dydd Llun 6ed Ebrill
7.00: Eglwys Llanychaearn

Dydd Mawrth 7fed Ebrill
7.00: Eglwys y Santes Ann, Penparcau

Dydd Mercher 8fed Ebrill
7.00: Eglwys y Santes Fair

Dydd Iau Cablyd 9fed Ebrill
7.00: Capel Dewi Sant, Stryd y Baddon

Dydd Gwener y Groglith: 10fed Ebrill
10.00: Gwasanaeth Undebol yng Nghapel Bethel
11.15: Gorymdaith o Dystiolaeth ar hyd y Stryd Fawr
12.00-3.00: Gwasanaeth Tair Awr o emynau a myfyrdod yn Eglwys y Drindod

Dydd Sul y Pasg: 12fed Ebrill
8.00: Cymun Bendigaid
10.00: Cymun Teuluol
6.00: Tangnefedd y Pasg

Pregethir trwy’r Wythnos Fawr gan Y Parchedig Ganon Chris Neal, Cyfarwyddwr Cenhadaeth a Chymuned gyda CMS.